Een boek laten vertalen: wat vertelt een proefvertaling je?

Dezelfde stem.
Een andere taal.

Hoe klinkt jouw boek over de grens? Een proefvertaling vertelt je meer dan je denkt.

Stranger, Engelse boekcover van Cecilia Campos
Ajeno, Spaanse boekcover van Cecilia Campos

Stel je voor: je leest je eigen boek in het Engels. Alle gebeurtenissen kloppen, maar je brutale hoofdpersoon klinkt ineens alsof ze een klacht indient bij de gemeente.

De woorden zijn vertaald. Haar persoonlijkheid is onderweg zoekgeraakt. En dát is precies waarom een proefvertaling zo waardevol is.

Vier dingen waar ik op zou letten

Een proefvertaling laat zien hoe een vertaler omgaat met jouw verhaal. Kijk daarbij verder dan foutloze grammatica:

  • De stem. Klinkt je hoofdpersoon nog brutaal, kwetsbaar of juist droogkomisch? Een letterlijke vertaling is niet altijd de beste.
  • De dialoog. Lees gesprekken hardop. Praten je personages als mensen, of ineens als een klantenservicemedewerker?
  • De emotie. Blijft de spanning overeind, zonder dat een klein gebaar plotseling een groot drama wordt?
  • De betekenis. Klopt wat er gebeurt en blijft de bedoeling tussen de regels behouden?

Kies een fragment dat iets te vertalen geeft

Je mooiste openingsalinea is niet automatisch de beste test. Neem liever een passage met dialoog, beschrijving en een emotionele omslag. Vertel ook iets over de context. Een lief zinnetje kan namelijk venijnig bedoeld zijn. Anders wordt je ruzie ineens wel heel gezellig.

Een voorbeeld uit mijn eigen vertaalwerk

In een Nederlands-Engels vertaalvoorbeeld staat: ‘Ze ligt er … en toch ook niet.’ Dat wordt: ‘She’s here … and yet she isn’t.’ Niet woord voor woord hetzelfde, maar de tegenstelling en het gevoel blijven behouden. Dáár gaat het om.

En als je de doeltaal niet goed beheerst?

Vraag iemand die beide talen goed kent én jouw genre begrijpt om mee te lezen. Een soepel lopende zin kan nog steeds iets anders betekenen dan jij bedoelde. Eén proef bewijst bovendien niet dat een heel boek foutloos vertaald wordt.

Benieuwd hoe jouw boek in een andere taal klinkt?

Je kunt een tekst van maximaal 3.000 woorden insturen voor een vrijblijvende proefvertaling. Op mijn pagina over literaire vertalingen vind je meer informatie en vertaalvoorbeelden.

Geef een reactie